{"id":11489,"date":"2024-12-23T18:19:08","date_gmt":"2024-12-23T17:19:08","guid":{"rendered":"https:\/\/mzs7krosno.pl\/?p=11489"},"modified":"2024-12-27T18:26:05","modified_gmt":"2024-12-27T17:26:05","slug":"boze-narodzenie-2","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/mzs7krosno.pl\/index.php\/2024\/12\/23\/boze-narodzenie-2\/","title":{"rendered":"Bo\u017ce Narodzenie"},"content":{"rendered":"\n

Mario, czy ju\u017c wiesz, kim oka\u017ce si\u0119 Tw\u00f3j syn, Tw\u00f3j ma\u0142y ch\u0142opiec?<\/em>
Mario, czy Ty wiesz, \u017ce te st\u00f3pki dwie po wodzie b\u0119d\u0105 kroczy\u0107?<\/em>
Czy Ty wiesz, \u017ce ta ma\u0142a d\u0142o\u0144, powstrzyma wielki wiatr
\u017be da\u0142a\u015b \u017cycie Temu, kto Tobie \u017cycie da\u0142?\u2026<\/em><\/p>\n\n\n\n

Mark Lowry<\/em><\/strong><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

W tradycji chrze\u015bcija\u0144skiej Bo\u017ce Narodzenie<\/strong>, po raz pierwszy pojawi\u0142o si\u0119 w 354 roku. 25 grudnia jako \u201eoficjalny\u201d dzie\u0144 Bo\u017cego Narodzenia<\/strong>, nie zosta\u0142 wybrany przypadkowo. \u015awi\u0119to to mia\u0142o stanowi\u0107 przeciwwag\u0119, dla obchodzonego w tym samym czasie Dnia Narodzin Niezwyci\u0119\u017conego S\u0142o\u0144ca, po\u015bwi\u0119conemu perskiemu bogu Mitrze. W polskiej tradycji Bo\u017ce Narodzenie<\/strong> od wiek\u00f3w by\u0142o obchodzone  jako Wielkie \u015awi\u0119to. Zwyczaj godnego uczczenia \u015bwi\u0105t Bo\u017cego Narodzenia<\/strong>, powi\u0105zany by\u0142 ze s\u0142owia\u0144skim zwyczajem za\u015blubin, kt\u00f3re inaczej okre\u015blano godami. Takie po\u0142\u0105czenie wywodzi\u0142o si\u0119 z tradycji ludowej, w kt\u00f3rej 25 grudnia by\u0142 nie tylko dniem narodzin Boga, ale r\u00f3wnie\u017c za\u015blubin (god\u00f3w) dnia i nocy, ciemno\u015bci i \u015bwiat\u0142a.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

Z tego te\u017c powodu, Bo\u017ce Narodzenie<\/strong> oraz okres do Trzech Kr\u00f3li nazywano godami<\/em> b\u0105d\u017a godnymi \u015bwi\u0119tami<\/em>. Tak wznios\u0142e \u015bwi\u0119to wymaga\u0142o odpowiedniej oprawy, tote\u017c  pierwszy dzie\u0144 godnych \u015bwi\u0105t, Wigili\u0119<\/strong> sp\u0119dzano w rodzinnym gronie, w atmosferze spokoju, powagi i na wsp\u00f3lnym \u015bpiewaniu kol\u0119d. W tym dniu zakazane by\u0142y wszelkie codzienne obowi\u0105zki, z wyj\u0105tkiem obrz\u0105dku inwentarza. Nie organizowano zabaw ani wesel. Nie wolno by\u0142o np. sprz\u0105ta\u0107, r\u0105ba\u0107 drwa, przynosi\u0107 wody ze studni. Wierzono te\u017c, \u017ce nie nale\u017cy  np. przegl\u0105da\u0107 si\u0119 w lustrze, czesa\u0107 i poprawia\u0107 splecionych rano warkoczy. Niezb\u0119dne prace nale\u017ca\u0142o wykona\u0107 dzie\u0144 wcze\u015bniej przed Wigili\u0105 Bo\u017cego Narodzenia<\/strong>. Niezale\u017cnie od tego jak nasze \u017cycie si\u0119 toczy\u0142o, Wigilia<\/strong> by\u0142a, jest i b\u0119dzie momentem wytchnienia, odpoczynku i nadziei na lepsz\u0105 przysz\u0142o\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Dzie\u0144 ten sp\u0119dzano w domu, bez przyjmowania i sk\u0142adania wizyt, wierzono bowiem, \u017ce nie nale\u017cy domownikom zak\u0142\u00f3ca\u0107 spokoju i pobo\u017cnego nastroju Bo\u017cego Narodzenia<\/strong>. Wszelkie spotkania z krewnymi przek\u0142adano na dzie\u0144 nast\u0119pny.<\/p>\n\n\n\n

Wigilia Bo\u017cego Narodzenia<\/strong> to najbardziej uroczysty dzie\u0144 w roku, z kt\u00f3rym powi\u0105zanych jest wiele obrz\u0119d\u00f3w. Jednym z nich jest uroczysta msza \u015bwi\u0119ta nazywana pasterk\u0105<\/strong> albo p\u00f3\u0142nock\u0105<\/strong>, poniewa\u017c celebruje si\u0119 j\u0105 o p\u00f3\u0142nocy. W trakcie pasterki<\/strong> g\u0142o\u015bno bij\u0105 wszystkie ko\u015bcielne dzwony w Polsce, \u015bpiewane s\u0105 podnios\u0142e pie\u015bni ko\u015bcielne i kol\u0119dy, zw\u0142aszcza \u201eB\u00f3g si\u0119 rodzi<\/em>\u201d, oznajmiaj\u0105ca pocz\u0105tek dnia i \u015bwi\u0119ta Bo\u017cego Narodzenia<\/strong>. Nabo\u017ce\u0144stwo nocne ku chwale Dzieci\u0105tka Jezus do liturgii Ko\u015bcio\u0142a powszechnego zosta\u0142o wprowadzone w VI wieku. Pocz\u0105tkowo pasterka<\/strong> odbywa\u0142a si\u0119 tylko w Jerozolimie i Betlejem \u2013 zwyczaj ten celebrowany jest do dnia dzisiejszego. Pasterk\u0119<\/strong> odprawia si\u0119 w Grocie Narodzenia, nazywanej Grot\u0105 Mleczn\u0105, potem nabo\u017ce\u0144stwo przenosi si\u0119 do podziemi bazyliki Bo\u017cego Narodzenia<\/strong> w Betlejem. W pod\u0142odze bazyliki, tu\u017c przy o\u0142tarzu, mie\u015bci gwiazda srebrna. Gwiazda ta oznacza \u015bwi\u0119te miejsce, w kt\u00f3rym na \u015bwiat mia\u0142 przyj\u015b\u0107 Jezus Chrystus. Jest to miejsce otoczone wielk\u0105 czci\u0105, odwiedzane przez wszystkich pielgrzym\u00f3w z ca\u0142ego \u015bwiata chrze\u015bcija\u0144skiego odwiedzaj\u0105cych Ziemi\u0119 \u015awi\u0119t\u0105 i Betlejem.<\/p>\n\n\n\n

W Polsce pasterk\u0119<\/strong> zacz\u0119to odprawia\u0107 w \u015bredniowieczu. Zawsze na tym nabo\u017ce\u0144stwie pojawia\u0142y si\u0119 t\u0142umy wiernych i zwyczaj ten zachowa\u0142 si\u0119 do czas\u00f3w wsp\u00f3\u0142czesnych. Tradycja uczestnictwa w wigilijnej pasterce<\/strong> jest \u017cywa i na wsiach, i w du\u017cych miastach, a wszystkie ko\u015bcio\u0142y niezmiennie s\u0105 pe\u0142ne modl\u0105cych si\u0119 ludzi. O ile jednak tradycja samej mszy zdo\u0142a\u0142a si\u0119 zachowa\u0107, to ju\u017c coraz rzadziej odbywaj\u0105 si\u0119 z tej okazji rozmaite obrz\u0119dy. Dawniej przed pasterk\u0105<\/strong> odbywa\u0142y si\u0119 wy\u015bcigi bryczek i furmanek w drodze do ko\u015bcio\u0142a. Wierzono bowiem, \u017ce ten gospodarz, kt\u00f3ry pojawi si\u0119 w ko\u015bciele jako pierwszy, b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 si\u0119 cieszy\u0107 najlepszymi zbiorami. Podobny wy\u015bcig, r\u00f3wnie\u017c w intencji udanych zbior\u00f3w, organizowano w drodze powrotnej, ju\u017c po zako\u0144czeniu nabo\u017ce\u0144stwa. M\u0142odzi ludzie podczas pasterki<\/strong> pozwalali sobie na liczne psoty. Na przyk\u0142ad krakowscy \u017cacy przed pasterk\u0105<\/strong> wlewali atrament do kropielnic, zszywali w tajemnicy brzegi sp\u00f3dnic modl\u0105cych si\u0119 w ko\u015bciele kobiet, przez co wstaj\u0105c z kl\u0119czek przewraca\u0142y si\u0119 one na pod\u0142og\u0119 ci\u0105gn\u0105c za sob\u0105 s\u0105siadki z \u0142awy. Zwyczaje te by\u0142y zapowiedzi\u0105 zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 karnawa\u0142u.<\/p>\n\n\n\n

Dzie\u0144 \u015awi\u0119tego Szczepana<\/strong>, jest drugim \u015bwi\u0105tecznym dniem okresu bo\u017conarodzeniowego. Pomimo i\u017c dzie\u0144 ten po\u015bwi\u0119cony jest pierwszemu m\u0119czennikowi, wszelka powaga z dnia poprzedniego zostaje zast\u0105piona weso\u0142o\u015bci\u0105 i zabaw\u0105. Pierwsz\u0105 okazj\u0105 do p\u0142atania figli s\u0105 msze \u015bwi\u0119te, podczas kt\u00f3rych posypuje si\u0119 ksi\u0119dza i ko\u015bcielnego, a w niekt\u00f3rych regionach Polski r\u00f3wnie\u017c wiernych, owsem. Zwyczaj ten ma nawi\u0105zywa\u0107 do m\u0119cze\u0144skiej \u015bmierci \u015awi\u0119tego Szczepana<\/strong>, kt\u00f3ry zosta\u0142 ukamienowany. Po wyj\u015bciu z ko\u015bcio\u0142a kawalerowie rzucali owsem w \u0142adne dziewcz\u0119ta, na dziedzi\u0144cu ko\u015bcielnym z piskiem i \u015bmiechem obrzuca\u0142y si\u0119 nim dzieci.<\/p>\n\n\n\n

W po\u0142udniowej Polsce, szczeg\u00f3lnie na Pog\u00f3rzu Rzeszowskim, ziemi s\u0105deckiej i Podhalu, osoby odwiedzaj\u0105ce innych gospodarzy z \u017cyczeniami okre\u015blano mianem pod\u0142a\u017anik\u00f3w<\/em>. Sk\u0142adanie \u017cycze\u0144 natomiast nazywano chodzeniem na pod\u0142a\u017a.<\/p>\n\n\n\n

Jednym ze zwyczaj\u00f3w w dniu \u015bwi\u0119tego Szczepana<\/strong> by\u0142y tzw. chodzenie w konkury. Odwiedzenie domostwa, gdzie mieszka\u0142a panna gotowa do zam\u0105\u017cp\u00f3j\u015bcia, przez pod\u0142a\u017anika-kawalera, by\u0142o traktowane jako powa\u017cne zamiary, szczeg\u00f3lnie kiedy m\u0142odzieniec usiad\u0142 pod pod\u0142a\u017aniczk\u0105(tym mianem okre\u015blano r\u00f3wnie\u017c ozdoby domowe), b\u0105d\u017a choink\u0105 w latach p\u00f3\u017aniejszych. Kawaler – pod\u0142a\u017anik<\/em> stara\u0142 si\u0119 wi\u0119c podczas takiej wizyty wypa\u015b\u0107 jak najlepiej, aby spodoba\u0107 si\u0119 dziewczynie i pozyska\u0107 przychylno\u015b\u0107 jej rodzic\u00f3w. Dziewczyna natomiast mia\u0142a okazj\u0119, aby popisa\u0107 si\u0119 przed nim swoj\u0105 gospodarno\u015bci\u0105, schludno\u015bci\u0105, umiej\u0119tno\u015bci\u0105 dbania o dom, zr\u0119czno\u015bci\u0105 i bieg\u0142o\u015bci\u0105 w wykonywaniu \u015bwi\u0105tecznych dekoracji oraz go\u015bcinno\u015bci\u0105, a wi\u0119c zaprezentowa\u0107 si\u0119 jako przysz\u0142a dobra i staranna gospodyni.<\/p>\n\n\n\n

 I cho\u0107 wiele z tych tradycji ju\u017c nie istnieje, warto je przywo\u0142a\u0107 ,by pomy\u015ble\u0107 jak wiele si\u0119 zmieni\u0142o, w tym my, nasz \u015bwiat, ale jak \u015bpiewa Chris Rea: Jad\u0119 do domu na \u015awi\u0119ta<\/strong><\/em>\/ jak co roku i wci\u0105\u017c\/.<\/p>\n\n\n\n

El\u017cbieta Misiak-Gancarz<\/em><\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Mario, czy ju\u017c wiesz, kim oka\u017ce si\u0119 Tw\u00f3j syn, Tw\u00f3j ma\u0142y ch\u0142opiec?Mario, czy Ty wiesz, \u017ce te st\u00f3pki dwie po wodzie b\u0119d\u0105 kroczy\u0107?Czy Ty wiesz, \u017ce ta ma\u0142a d\u0142o\u0144, powstrzyma wielki wiatr\u017be da\u0142a\u015b \u017cycie Temu, kto Tobie \u017cycie da\u0142?\u2026 Mark Lowry W tradycji chrze\u015bcija\u0144skiej Bo\u017ce Narodzenie, po raz pierwszy pojawi\u0142o si\u0119 w 354 roku. 25 grudnia … Continue reading Bo\u017ce Narodzenie<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-11489","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bez-kategorii"],"aioseo_notices":[],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/mzs7krosno.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11489","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/mzs7krosno.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/mzs7krosno.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/mzs7krosno.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/mzs7krosno.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11489"}],"version-history":[{"count":3,"href":"http:\/\/mzs7krosno.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11489\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11494,"href":"http:\/\/mzs7krosno.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11489\/revisions\/11494"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/mzs7krosno.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11489"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/mzs7krosno.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11489"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/mzs7krosno.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11489"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}